Zrównoważony rozwój budynków

Budownictwo spełniające wymagania zrównoważonego rozwoju jest obecnie wiodącą ideą postępu i rozwoju społeczno-gospodarczego Unii Europejskiej i jest jednym z kluczowych elementów strategii rozwoju gospodarki Unii Europejskiej.  Zrównoważony rozwój w budownictwie ukierunkowany jest na inteligentny, trwały wzrost, poprawę efektywności energetycznej i efektywności wykorzystania zasobów naturalnych, redukcję emisji gazów cieplarnianych do atmosfery, a także na poprawę jakości życia społeczeństwa.

Różnorodność oraz złożoność procesów zachodzących w branży budowlanej utrudnia identyfikację i ocenę wszystkich aspektów oddziaływania, co tworzy bariery w procesie wdrażania zasad zrównoważonego rozwoju.

Obecnie najlepiej rozpoznanym i zagospodarowanym obszarem oddziaływania budownictwa na środowisko jest efektywność energetyczna w trakcie użytkowania budynków, co wynika z faktu, że ograniczanie zużycia energii daje wymierne efekty w postaci oszczędności finansowych, które mogą rekompensować dodatkowe koszty ponoszone przez zainteresowane strony.

Znacznie mniej zaawansowane są działania związane z pozostałymi czynnikami oddziaływań oraz etapami cyklu życia budynków. emisji gazów cieplarnianych, zużycia surowców materiałowych i wody oraz generowanych odpadów.

Energia

Według szacunków, około jednej trzeciej światowego zużycia energii wiąże się z procesem użytkowania budynków biurowych i mieszkalnych. Konsumpcja energii związana z budownictwem przekracza poziom 40% światowych dostaw. W chwili obecnej blisko 80% zużycia energii przez budynki w cyklu życia ma miejsce na etapie użytkowania.

W miarę jednak upowszechniania się budynków charakteryzujących się wysoką efektywnością energetyczną, coraz większą rolę będzie odgrywała energia „wbudowana” w zastosowane materiały.

Emisja gazów cieplarnianych

Sektor budownictwa uważany jest za największego emitenta gazów cieplarnianych w gospodarce. Szacuje się, że sam etap użytkowania budynków przyczynia się 30-40% emisji w skali globalnej. Tak jak w przypadku zużycia energii, istotnym zagadnieniem w tym obszarze jest emisja „wbudowana” w materiały budowlane, która stanowi około 15% całkowitej wartości emisji obliczanej dla cyku życia budynku.

Zużycie surowców materiałowych

Każdego roku na potrzeby produkcji materiałów budowlanych zużywane jest około trzech miliardów ton surowców, co stanowi 40-50% globalnego wydobycia. Charakterystyczne dla branży budowlanej jest to, że według szacunków wykorzystuje ponad 10 000 różnych rodzajów materiałów, z których wiele uzyskiwane jest na drodze eksploatacji nieodnawialnych zasobów.

Widoczna jest potrzeba zwiększenia wykorzystania materiałów efektywnych , tzn. minimalizujących zużycie surowców nieodnawialnych przez zastosowanie procesów odzysku i wykorzystanie surowców odnawialnych, a także dających możliwość ponownego wykorzystania po zakończeniu ich cyklu życia.

Odpady

W krajach rozwiniętych, działalność związana budownictwem generuje około 40% odpadów mających formę stałą. 85% z nich jest efektem zakończenia cyklu życia budynku, jednak znaczące ilości powstają też na etapie wyrobu (np. w wyniku nieefektywnego pozyskiwania surowców, produkcji lub pakowania) oraz wznoszenia budynku (np. będące skutkiem błędów lub zmian w projekcie, błędnego oszacowania zapotrzebowania, niskiej efektywności procesów budowlanych).

Zużycie wody

Szacuje się, że zużycie wody podczas użytkowania budynków stanowi 12% globalnego zużycia. Ilość wody „wbudowanej” w budynek (wykorzystanej do wytworzenia wyrobów i na potrzeby prac budowlanych) nie jest dokładnie znana.

Z punktu widzenia ochrony środowiska i rozwoju zrównoważonego idealnym budynkiem byłby taki budynek, który w minimalnym stopniu byłby odpowiedzialny za pogarszanie się stanu środowiska naturalnego a w maksymalnym stopniu sprzyjał użytkownikowi.

Takie podejście do budynków zapewniają wielokryterialne systemy oceny środowiskowej budynków BREEAM, LEED; HQE czy DGNB